ÖN YARGININ GÖLGESİNDE

Bazen bir insanı tanımak için yıllar gerekirken, hakkında karar vermek için birkaç saniye yetiyor bize. Bir bakışından, bir cümlesinden, hatta bazen yalnızca duruşundan yola çıkarak zihnimizde bir karakter çiziyoruz. Sonra da o çizdiğimiz karakteri gerçek sanıyoruz. Oysa insan, ilk bakışta görünenlerden çok daha fazlasıdır. Hiç düşündünüz mü, neden bazı insanlara daha tanımadan mesafeli yaklaşırız? Belki geçmişte yaşadığımız bir hayal kırıklığı, belki bir başkasından duyduğumuz sözler, belki de tamamen tesadüfi bir benzerlik… Psikolojide zihnimizin geçmiş deneyimlerden yola çıkarak hızlı kararlar vermesi oldukça doğal bir durumdur. Ancak doğal olması, her zaman doğru olduğu anlamına gelmez. Bazen karşımızdaki insanın sessizliğini kibir, gülümsemesini samimiyetsizlik, mesafesini soğukluk olarak yorumlarız. Oysa belki de o insan, hayatın kendisine yüklediği ağırlıkla mücadele ediyordur. Belki anlatamadığı şeyler, bizim anlayabileceğimizden çok daha fazladır. Hayatın da garip bir tarafı var. Hiç tanımadığımız biriyle bir tesadüf sonucu yollarımız kesişir. Hakkında yanlış düşündüğümüz bir insan, hiç beklemediğimiz bir anda en güzel davranışı sergiler. İşte o an anlarız ki insanları tanımadan verdiğimiz hükümler, bazen ne kadar da aceleciymiş. Benim asıl merak ettiğim şu: Acaba insanları oldukları gibi mi görüyoruz, yoksa görmek istediğimiz gibi mi? Çünkü çoğu zaman karşımızdakini değil, kendi geçmişimizi, korkularımızı ve önyargılarımızı seyrediyoruz. Birinin bize yaşattığı hayal kırıklığının faturasını, onunla hiçbir ilgisi olmayan başka bir insana kesebiliyoruz. Ne acı… Elbette herkesi sevmek, herkese güvenmek zorunda değiliz. Fakat kimseyi tanımadan incitmek, anlamadan suçlamak da bize yakışmamalı. Biraz dinlemek, biraz anlamaya çalışmak ve hemen hüküm vermemek belki de insan olmanın en güzel taraflarından biri. Unutmayalım; herkesin dışarıdan görünmeyen bir hikâyesi, anlatamadığı bir derdi, sakladığı bir kırgınlığı var. Bazen bir insanı yanlış tanımak, ona haksızlık etmekten çok daha fazlasıdır; belki de hiç tanıyamayacağımız güzel bir insanı kendi önyargılarımız yüzünden hayatımızdan eksiltmektir. Değerli okurlarım; O yüzden biraz daha anlayış, biraz daha empati… Çünkü insanı tanımak, ona bakmakla değil, onu gerçekten görebilmekle başlar.

Selam ve Dûa ile…