Batman Tarafsız Haber Gazetesi İmtiyaz Sahibi ve Batman Basın Derneği Başkanı Cebrail Uyanık, Gazeteci Recep Akın’a verdiği röportajda meslek hayatını, yerel basının sorunlarını, gazetecilere gösterilen değeri ve dijital dönüşümü değerlendirdi. Gazeteciliğin toplumsal sorumluluğuna dikkat çeken Uyanık, “Gazeteciler yalnızca fotoğraf çeken kişiler değildir. Halk ile kamu arasında köprü kuran, gerektiğinde eleştiren ve toplumun sesini duyuran insanlardır” dedi.
“BİZ HER ZAMAN HALKIN VE DOĞRUNUN TARAFINDAYIZ”
Recep Akın: Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz? Cebrail Uyanık kimdir?
Cebrail Uyanık: Aslen Kurtalanlıyım, Hollanda’nın Den Haag kentinde doğdum ancak Batman’da büyüdüm. Hayatımın büyük bölümünü burada geçirdim, ekmeğimi bu şehirde kazandım. Bu nedenle kendimi Batmanlı olarak görüyorum.
Gazetecilik serüvenim 1999-2000 yıllarında gazete dağıtıcılığıyla başladı. Ardından muhabirlik, yazı işleri müdürlüğü ve imtiyaz sahipliği görevlerinde bulundum. Yani mesleğin mutfağından geliyorum. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından verilen turkuaz basın kartını da 20 yıldır taşıyorum.
2015 yılında Batman Tarafsız Haber Gazetesi’ni ve Batman Basın Derneği’ni kurdum. O tarihten bu yana dernek başkanlığı görevini sürdürüyorum.
Gazetemizin adı Tarafsız olabilir ama bizim bir tarafımız var; o da halkın ve doğrunun tarafıdır. Zaten sloganımız da bunu anlatıyor: “Biz halktan yana, doğrudan yana her zaman taraf olacağız.”
“GAZETECİLİĞİ HALKIN SESİ OLMAK İÇİN SEÇTİM”
Recep Akın: Gazeteciliği seçmenizde ne etkili oldu?
Cebrail Uyanık: Benim ismim Cebrail. Bildiğiniz gibi Cebrail, Yüce Allah’ın emirlerini peygamberlere ileten haberci meleğin adıdır. Belki ismimin meslek seçimimde manevi bir etkisi olmuştur. Burcum da ikizler. İkizlerin iletişim yönünün güçlü olduğuna inanıyorum.
Ancak asıl amacım insanların sorunlarını gündeme taşımak, vatandaşın sesini yetkililere ve dünyaya duyurmaktı. Gazeteciliği yalnızca bir geçim kapısı olarak değil, topluma hizmet etmenin bir yolu olarak görüyorum. Bugün de aynı düşünceyle mesleğimi sürdürüyorum.
“HER ELİNE MİKROFON ALAN GAZETECİ DEĞİLDİR!”
Recep Akın: Batman’da gazetecilik yapmak nasıl? Yerel basının en önemli sorunları nelerdir?
Cebrail Uyanık: Batman güçlü bir yerel basına sahip. Ancak ekonomik sıkıntılar, tasarruf tedbirleri ve mesleki dayanışmanın yetersizliği bizleri ciddi anlamda zorluyor. Batman Basın Derneği olarak bu sorunları gündeme taşımaya çalışıyoruz.
Burada özellikle bir konuya sert şekilde dikkat çekmek istiyorum. Gazetecilik, bu mesleği profesyonel olarak yapan insanların işidir. Bugün bir kamu kurumunda veya özel sektörde çalışıp başka bir yerden maaş alan bazı kişiler çıkıp “Ben de gazeteciyim” diyor. Emekli olmuş, başka bir işle uğraşıyor ama hâlâ kendisini aktif gazeteci olarak tanıtıyor. Yahu bıraksınlar artık bunları! Gazetecilik bu kadar ucuz bir meslek değildir.
Biz yıllarımızı bu mesleğe verdik. Gazeteciliğin bir temeli, emeği ve yasal prosedürleri var. Basın iş kolunda sigortalı çalışırsınız, gerekli mesleki deneyimi kazanır, mevzuatta öngörülen bekleme sürelerini ve şartları tamamlarsınız. Öyle her eline mikrofon alan, basın toplantısına katılan gazeteci olamaz!
Buradan tüm yetkililere ve halkımıza sesleniyorum: Başka bir mesleği esas işi olarak yapıp yalnızca basın etkinliklerine katılarak kendisini profesyonel gazeteci gibi tanıtanlarla, hayatını gazetecilikten kazanan gerçek basın emekçilerini aynı kefeye koymayın.
Kimse gazetecilik mesleğinin saygınlığına gölge düşürmesin. Gazetecilik bir hobi, ek iş veya kişisel çıkar kapısı değildir. Bu meslek ciddiyet, emek ve sorumluluk ister.
“GAZETECİLERİ SADECE FOTOĞRAF ÇEKMEYE ÇAĞIRMAYIN”
Recep Akın: Gazeteciler sahada büyük emek veriyor. Sizce hak ettikleri saygıyı görüyorlar mı?
Cebrail Uyanık: Açıkçası yeterince görmüyorlar. Bundan 10-15 yıl önce gazetecilere gösterilen ilgi ve saygı daha fazlaydı. Bugün bazı kesimler gazetecileri yalnızca fotoğraf çekmek için çağırıyor. “Gel, bizim fotoğrafımızı çek” anlayışıyla gazetecilik değerlendirilemez.
Gazeteci gerektiğinde soru sorar, eleştirir ve yanlışları gündeme getirir. Eleştiriden rahatsız olunmamalı. Çünkü eleştirinin olmadığı yerde gelişim de olmaz.
Biz kimsenin fotoğrafçısı ya da reklamcısı değiliz. Bizim görevimiz doğru haberi kamuoyuna ulaştırmak, halkın sorunlarını gündeme taşımaktır.
“MARDİN'DE GÖRDÜĞÜMÜZ İLGİYİ BATMAN'DA GÖREMİYORUZ”
Recep Akın: Mardin 1969 Spor-Batman Petrolspor karşılaşmasında basın mensuplarına gösterilen ilgiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Cebrail Uyanık: Mardin’de gerçekten güzel bir misafirperverlikle karşılaştık. Basın mensuplarına özel alanlar ayrılmıştı. Yemek, çay, kahve ve çeşitli ikramlar ücretsiz sunuluyordu. Bunların Mardin 1969 Spor Kulübü tarafından karşılandığını öğrendik.
Ayrıca oradaki gazetecilere deplasmanlarda ulaşım ve konaklama desteği sağlandığını, uçak seyahati ve VIP geçiş gibi kolaylıklar sunulduğunu öğrendik.
İnsan ister istemez kendi şehriyle kıyaslama yapıyor. Biz de düşündük; yarın Mardinli gazeteciler Batman’a geldiğinde kendilerine aynı imkânları sunabilecek miyiz?
Maalesef Batman’da bu düzeyde imkânlar sağlanmıyor. İlgili kurumlarımızın ve spor kulüplerimizin basın mensuplarına daha duyarlı yaklaşmasını bekliyoruz. Çünkü basına verilen destek, aynı zamanda şehrin tanıtımına katkıdır.
“GAZETECİLERE SADECE İHTİYAÇ DUYULDUĞUNDA DEĞER VERİLMEMELİ”
Recep Akın: Yöneticilere, iş dünyasına ve meslektaşlarınıza vermek istediğiniz mesaj nedir?
Cebrail Uyanık: Batman’ın yöneticilerinden, iş insanlarından ve sivil toplum kuruluşlarından beklentimiz gazetecileri önemsemeleridir. Gazetecilere yalnızca bir etkinlikte veya tanıtımda ihtiyaç duyulduğunda değil, her zaman değer verilmelidir.
Gazeteciler bu şehrin hafızasını oluşturuyor. Vatandaşın yaşadığı sorunları, yöneticilerin çalışmalarını ve toplumun beklentilerini kamuoyuna aktarıyor.
Meslektaşlarıma da çağrım şudur: Birbirimizi rakip olarak görmek yerine ortak sorunlarımızda dayanışma içerisinde olmalıyız. Mesleğimizin saygınlığını ancak birlikte koruyabiliriz.
“AVRUPA'DAKİ GAZETECİLİĞİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUM”
Recep Akın: Avrupa’daki gazetecilik anlayışıyla ilgili gözlemleriniz nelerdir?
Cebrail Uyanık: Hollanda doğumluyum ve sık sık Avrupa’ya gidiyorum. Hollanda ve Almanya başta olmak üzere farklı ülkelerde gazeteci arkadaşlarımızla görüşüyor, çalışma koşullarını ve mesleki uygulamalarını inceliyorum.
Gazetecilikte insanın kendisini sürekli geliştirmesi gerekiyor. Yıllardır bu mesleğin içindeyim ama hala öğreneceğimiz çok şey olduğuna inanıyorum. Eksiklerimizi görmeli, hatalarımızdan ders çıkarmalı ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmeliyiz.
“YAPAY ZEKA VE DİJİTALLEŞMEYE AYAK UYDURMALIYIZ”
Recep Akın: Dijitalleşme ve yapay zekanın gazeteciliğe etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Cebrail Uyanık: Artık gazetecilik yalnızca basılı gazeteden ibaret değil. Biz Batman Tarafsız Haber Gazetesi olarak basılı yayınımızı sürdürürken dijital alanda da kendimizi geliştirmeye çalışıyoruz. Yaklaşık 10 yıldır spor, siyaset ve farklı alanlarda video haberler, canlı yayınlar ve söyleşiler gerçekleştiriyoruz. Haber portalımızı sürekli yeniliyor, daha geniş kitlelere ulaşmayı hedefliyoruz. Yapay zeka da gazetecilik açısından önemli fırsatlar sunuyor. Bu teknolojileri doğru kullanmalı, yeniliklere açık olmalıyız. Ancak teknolojiden yararlanırken doğruluk, güvenilirlik ve meslek etiğinden taviz vermemeliyiz.
Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, gazeteciliğin temelinde her zaman doğru haber ve insan olmalıdır.
“GAZETECİLİK TOPLUMA KARŞI SORUMLULUKTUR”
Recep Akın'ın notu:
Gazete dağıtıcılığıyla başladığı meslek hayatında muhabirlikten yazı işleri müdürlüğüne, gazete imtiyaz sahipliğinden basın derneği başkanlığına uzanan yolculuğunu anlatan Cebrail Uyanık, yerel basının yaşadığı sorunlara dikkat çekti.
Uyanık, özellikle gazetecilerin yalnızca fotoğraf çeken kişiler olarak görülmesine tepki gösterirken, mesleki dayanışmanın ve gazetecilere verilen değerin artırılması gerektiğini vurguladı.
Röportajın en dikkat çekici mesajı ise Uyanık'ın şu sözlerinde özetlendi:
“Gazetecilik sadece fotoğraf çekmek ya da haber yazmak değildir. Halkın sesini duyurmak, yanlışları dile getirmek ve doğruları ortaya koymaktır. Bizim görevimiz kişilere değil, topluma hizmet etmektir.”
