Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Küresel güvenlik mimarisinde ve transatlantik ilişkilerinde tarihi bir kırılma yaşanıyor.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetiminin, NATO’nun Avrupa’daki olası kriz ve savunma operasyonları için tahsis ettiği hava ve deniz unsurlarının sayısını radikal bir kararla önemli ölçüde azaltmayı planladığı ortaya çıktı. ABD merkezli New York Times (NYT) gazetesinin iki üst düzey Avrupalı yetkiliye dayandırdığı ve müttefiklere resmi bir belgeyle iletildiğini belirttiği bu stratejik hamle, NATO askeri kanadı tarafından da resmen doğrulandı.
Sızan kurumsal savunma planına göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Washington’ın Avrupa güvenliğindeki askeri yükünü hafifletmek ve sorumluluğu kıta ülkelerine devretmek amacıyla çok net rakamlarla kesintiye gidiyor.
Plan kapsamında, NATO misyonlarına tahsis edilen ABD kökenli F-16 ve F-15E savaş uçaklarının sayısı yaklaşık 150’den 100’e indirilecek. İttifakın Rusya hareketliliğini izlemesinde kritik rol oynayan deniz keşif ve gözetleme uçaklarının sayısı ise 26’dan 15’e düşürülecek. Kararın en radikal havayolu darbesi ise lojistikte yaşanacak; Avrupa’ya tahsis edilmiş olan 8 adet havadan yakıt ikmal tanker uçağının tamamı bölgeden geri çekilecek. Bu durum, NATO’nun uzun menzilli hava harekatı yapma ve havada kalma kabiliyetini doğrudan sınırlayacak.
Bütçe ve strateji odaklı plan sadece hava gücüyle sınırlı kalmıyor. ABD deniz kuvvetlerine ait bir uçak gemisi, kritik füze sistemleriyle donatılmış bir askeri denizaltı, birkaç savaş gemisi ve ABD stratejik bombardıman uçağı filosunun önemli bir kısmı, Avrupa savunma modelinden çıkarılarak Pentagon’un öncelik verdiği diğer küresel çatışma bölgelerine (Asya-Pasifik ve Orta Doğu) yeniden görevlendirilmek üzere kaydırılacak. Askeri uzmanlar, bu hamlenin NATO’nun özellikle derin stratejik saldırı ve denizaltı savunma harbi (DSH) yeteneğine ciddi bir darbe vuracağını kaydediyor.
Haberin dünya basınında bomba etkisi yaratmasının ardından, NATO ve ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) sessiz kalacağı öngörülürken, Brüksel’den sürpriz bir doğrulama geldi. NATO Sözcüsü Allison Hart, Anadolu Ajansı ve Reuters’a yaptığı yazılı açıklamada Washington’ın planını doğrulayarak şu ifadeleri kullandı: “NATO’nun savunma planları, ihtiyacımız olan kuvvetleri ve yetenekleri net bir şekilde ortaya koymaktadır. Tarihsel süreçte NATO kuvvet planlamasında ABD güçlerine ve kabiliyetlerine karşı aşırı bir bağımlılık (over-reliance) söz konusuydu. Avrupa ve Kanada savunma yatırımlarını artırıp daha büyük askeri kapasiteler geliştirdikçe, ittifak içindeki sorumluluk dengesi de doğal olarak değişmektedir. ABD’nin attığı bu adım, tek bir müttefike olan aşırı bağımlılığı azaltarak NATO’nun savunma planlarını uzun vadede daha da güçlendirecektir. Bu değişim, ittifakı önümüzdeki on yıllar boyunca çok daha sürdürülebilir bir temele oturtmayı amaçlamaktadır.”
Avrupalı savunma bakanlarının önümüzdeki ay yapılacak Force Generation (Kuvvet Oluşturma) konferansında, ABD’nin çekileceği bu kritik askeri boşluğu Avrupa ordularının nasıl dolduracağına dair acil eylem planı hazırlaması bekleniyor.