Depreme hazırlığın yalnızca yapı güvenliğiyle sınırlı olmadığını belirten Zengin, toplumun psikolojik ve sosyal açıdan da afetlere hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin deprem kuşağında bulunması nedeniyle yapı güvenliği ve afet öncesi hazırlık önemini korurken, İnşaat Mühendisi Selman Zengin, Batman’da deprem öncesinde alınması gereken önlemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Riskli yapıların tespit edilmesinden bina güçlendirme çalışmalarına, güvenli toplanma alanlarından mahalle ölçeğinde gerçekleştirilecek afet tatbikatlarına kadar birçok konuya değinen Zengin, depreme hazırlığın afet meydana gelmeden önce başlaması gerektiğine dikkat çekti.
“RİSKLİ YAPI STOKU BULUNUYOR”
Türkiye’de mevcut yapı stoku içerisinde hem güvenli hem de riskli yapıların bulunduğunu belirten Zengin, vatandaşların oturdukları binaların durumunu öğrenmek için uzmanlara başvurması gerektiğini söyledi.
Zengin, “Ülkemizde mevcut olan yapı stoğunda riskli olan yapılar da var, sağlam olan yapılar da. Ne yazık ki bu konuda gerek yerel yönetimler gerekse bina sakinleri yeterli adımı atmıyor. Yapıların riskli olup olmadığını tespit etmek için bina sakinlerinin bir uzman görüşüne başvurmaları gerekiyor” dedi.
Riskli yapıların tespiti konusunda geniş kapsamlı bir çalışma yapılması gerektiğini belirten Zengin, bina sakinleri ile yerel ve merkezi yönetimin birlikte hareket etmesinin önemine işaret etti.
GÜÇLENDİRME Mİ, YENİDEN YAPIM MI?
Riskli olduğu düşünülen bir binanın güçlendirilmesi veya tamamen yeniden yapılması kararının uzman incelemesi sonucunda verilmesi gerektiğini vurgulayan Zengin, her yapı için ayrı değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.
Zengin, “Bir binanın güçlendirilmesi mi yoksa yeniden yapılması mı gerektiği ancak uzman görüşüyle tespit edilebilir. Eğer bir uzman, yapının ağır hasarlı veya ağır hasar alabilecek düzeyde riskli olduğunu belirlerse çözümünü de yine aynı uzman sunacaktır. Bina ya yıkılıp yeniden yapılacak ya da yeterli güçlendirme teknikleri uygulanarak riskli sınıftan çıkarılacaktır. Bu kararı sadece uzman verebilir ve her yapı için değerlendirme farklılık gösterir” ifadelerini kullandı.
“KOLON VE KİRİŞLER KONTROL EDİLMELİ”
Vatandaşların binalarında özellikle kolon ve kirişlerde oluşabilecek çatlaklara karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Zengin, yapı güvenliğinin yalnızca gözle yapılacak kontrollerle kesin olarak belirlenemeyeceğini kaydetti.
Mühendislik incelemelerinde tahribatlı ve tahribatsız yöntemlerin bulunduğunu ifade eden Zengin, özellikle gözle görülemeyen korozyon ve malzeme kaynaklı problemlerin belirlenebilmesi için uzman görüşü ve teknik ekipman gerektiğini söyledi.
Bu tür incelemelerin yapı laboratuvarları, yetkin üniversite birimleri veya konusunda uzman inşaat mühendisleri tarafından yapılabileceğini ifade etti.
“DEPREME HAZIRLIK SADECE BİNALARDAN İBARET DEĞİL”
Depremin engellenemeyeceğini ancak ortaya çıkarabileceği risklere karşı önceden hazırlık yapılabileceğini belirten Zengin, yapı güvenliğinin yanında toplumsal bilincin de geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Zengin, “Deprem, coğrafyamızın bir gerçeği ve kaderidir. Depremin oluşunu engelleyemeyiz fakat deprem anında kendimizi korumanın yolları çoktur. Depreme hazırlık, sadece binaları yıkıp yeniden yapmaktan ya da binaların temel ve kolonlarını güçlendirmekten ibaret değildir; sosyolojik ve toplumsal bir hazırlık sürecini gerektirir. Toplumun depreme karşı bilinç kazanması gerekir” dedi.
MAHALLELERDE AFET TATBİKATI ÇAĞRISI
Afet hazırlığının mahalle ölçeğine kadar indirilmesi gerektiğini belirten Zengin; deprem ve yangın gibi afetlere karşı senaryolar hazırlanmasını, önleyici tedbirler alınmasını ve düzenli tatbikatlar gerçekleştirilmesini önerdi.
Güvenli toplanma alanlarının belirlenmesi, yapı stokunun daha güvenli hale getirilmesi, vatandaşların deprem anında nasıl davranacağını bilmesi ve arama-kurtarma çalışmalarını kolaylaştıracak mahalle bilincinin oluşturulmasının önemli olduğunu kaydetti.
Zengin, “Bina sakinlerinden mahalle muhtarına, ilçe ve il yönetiminden merkezi yönetime kadar her kademede farklı senaryolara karşı adımlar atılmalıdır” ifadelerini kullandı.
“AFET YAŞANMADAN ÖNCE BİLİNÇ OLUŞTURULMALI”
Depreme karşı yapısal hazırlık kadar psikolojik ve toplumsal hazırlığın da önem taşıdığını belirten Zengin, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Deprem coğrafyamızın bir gerçeğidir ve bizim depreme önceden hazırlanmamız gerekir. Gerek yapısal gerek psikolojik, sosyolojik ve siyasi olarak depreme çok öncesinden hazırlanmalıyız. Deprem geldiğinde korkmadan kendimizi güvende hissedebileceğimiz bir bilinci, afet yaşanmadan çok daha önce inşa etmeliyiz.”
