YKS Öncesi Kaygı ile Baş Etmenin Yolları

Uzman Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, sınav kaygısının kontrol altına alınmadığında öğrencinin potansiyelini ortaya koymasını engelleyebileceğini vurguluyor.

Çevirir’e göre, sınav kaygısı sadece bireysel değil, aynı zamanda aile ve çevrenin de etkili olduğu çok boyutlu bir süreç. Özellikle baskıcı, kıyaslayıcı ve sonuç odaklı ebeveyn tutumlarının öğrencide yetersizlik duygusunu pekiştirdiğini belirten Çevirir, bu durumun kaygıyı artırabileceğini ifade ediyor.

“Sınav kaygısı, zihinsel, duygusal ve fiziksel olarak bireyin performansını olumsuz etkileyebilir” diyen Çevirir, bu kaygının heyecanla karıştırılmaması gerektiğini belirtiyor. Zihinsel olarak dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve olumsuz iç konuşmalar; duygusal olarak huzursuzluk, öfke ve ağlama isteği; fiziksel olarak ise çarpıntı, mide bulantısı ve kas gerginliği sınav kaygısının belirtileri arasında yer alıyor.

Ebeveynlere de önemli sorumluluklar düştüğünü ifade eden Çevirir, destekleyici ve empatik bir tutumun öğrencinin duygusal güvenini artırdığını, ‘başarıya endeksli’ yaklaşımların ise özgüveni zedeleyebileceğini söylüyor. “Çocuğun çabasını takdir etmek, gerçekçi beklentilerle yaklaşmak ve sınavın hayatın sonu olmadığını hatırlatmak çok kıymetlidir” şeklinde konuşuyor.

Öğrencilerin sınav kaygısını yönetebilmek için nefes egzersizleri, gevşeme teknikleri ve olumlu içsel konuşmalar gibi yöntemlerden faydalanabileceğini belirten Çevirir, 4-7-8 nefes tekniği gibi uygulamaların sinir sistemini dengelediğini ifade ediyor. “Başarısız olacağım” gibi olumsuz düşüncelerin yerine, “elimden geleni yapıyorum” gibi olumlu ifadelerin zihinsel dayanıklılığı artırabileceğini söylüyor.

Sınav sabahı da sürecin kritik bir parçası. Uzman Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, sınav öncesinde yeni gıdalardan, aşırı kafeinden ve dikkat dağıtıcı dijital içeriklerden uzak durulmasını; öğrencinin zamanında sınav yerine ulaşmasını ve hafif bir kahvaltı yapmasını öneriyor.

Çevirir, “Unutulmamalıdır ki bir sınav sonucu, bir bireyin değerini belirlemez. Öğrencinin yanında olmak, çabasını takdir etmek ve duygusal güven sunmak, hem sınav performansını hem de gelecekteki psikolojik dayanıklılığını olumlu etkiler” diyerek sözlerini tamamlıyor.