Yargıda Yeni Dönem Başlıyor! 12. Yargı Paketi Meclis’te Kabul Edilerek Yasalaştı

Adalet sistemini hızlandırmayı ve uygulamadaki aksaklıkları gidermeyi hedefleyen dev paket; IBAN kiralamadan miras satışlarına, HAGB kararlarından yargılama sürelerine kadar çok sayıda alanda kritik yenilikler getiriyor.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda yeniden şekillendirilen ve yargı süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, Meclis maratonunu tamamladı. Yasayla birlikte hukuk, ceza, icra ve idari yargı sisteminde uygulanacak yenilikler şöyle şekillendi:

CEZA VE İNFAZ HUKUKU: IBAN KİRALAYANLARA İNDİRİM, HAGB’YE İSTİNAF YOLU

IBAN Kiralama Cezasından İndirim: Hesap veya kart bilgilerini haksız menfaat sağlamak amacıyla başkasına kullandırarak dolandırıcılık suçuna iştirak edenlerin cezası yarı oranında indirilecek. Halen dosyası infaz aşamasında olanlar da mağdurun zararını ihtardan itibaren 6 ay içinde gidermeleri halinde bu indirimden yararlanabilecek.

HAGB Kararları Yargı Denetimine Açıldı: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararlarına karşı istinaf ve temyiz yolu açıldı. İşkence, eziyet ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamındaki kötü muamele suçlarında ise HAGB uygulanmayacak.

Genetik Veriler Silinecek: İnceleme sonuçları anonimleştirilerek saklanacak. Beraat ve takipsizlik durumlarında derhal, diğer hallerde ise 20 yıl sonra imha edilecek.

Sorgusu Yapılmayan Kaçağa Ceza Yok: Kaçak sanıklar hakkında sorgusu yapılmadan mahkumiyet kararı verilemeyecek.

MİRAS VE İCRA SATIŞLARINDA TARİHİ DEĞİŞİKLİK

Miras Taşınmazında İlk Satış Sadece Mirasçılara: Miras kalan taşınmazların ortaklığının giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında ilk açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu ihalede teklif, muhammen bedelin %100’ünden başlayacak.

İhaleyi Alıp Cayana Ağır Ceza: Açık artırmada en yüksek teklifi verip bedeli ödemeyenlerin teminatı yakılacak, ayrıca kendilerine ihale bedelinin %5’i oranında idari para cezası uygulanacak.

DAVA SÜREÇLERİ HIZLANIYOR, GEREKSİZ BİLİRKİŞİYE UYARI

Belirsiz Alacak Davası Yürürlükten Kaldırıldı: HMK’daki belirsiz alacak davası kaldırıldı. Dava açıldıktan sonra talep konusu, iddianın genişletilmesi yasağına takılmaksızın tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilecek.

Duruşma Aralarına 3 Ay Sınırı: Duruşmalar arasındaki süre zorunlu haller dışında 3 aydan uzun olamayacak.

Hakim ve Savcılara “Bilirkişi” Uyarısı: Hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hakim ve savcılara uyarma cezası verilecek.

İDARİ YARGI VE DİĞER MAHKEMELER

Tek Hakimle Çözülecek Davalarda Sınır Genişledi: Konusu 486 bin TL’yi aşmayan idari davalar, öğrencilerin sınıf geçme/not/burs davaları ve kamu görevlilerinin lojman/uyarma cezası gibi davaları artık tek hakim çözecek.

Temyiz Sınırları Yeniden Düzenlendi: İlk derece ile Bölge İdare Mahkemesi kararı arasındaki fark 2026 yılı için 55 bin TL’yi geçmiyorsa temyize gidilemeyecek.

Danıştay Düzenlemesi: Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin süre 23 Temmuz 2030’a kadar uzatıldı.

Kanuni Faiz Oranı: Miktarı sözleşmeyle belirlenmeyen faizlerde TCMB’nin reeskont oranının %80’i uygulanacak.

Adli Tıp Kurumu: İhtisas kurulu üyelikleri için uzmanlık veya doktora şartı getirildi; görev süreleri 4 yıl ile sınırlandırıldı.

MADDE ÇIKARILDI, BAKAN GÜRLEK’TEN TEŞEKKÜR

Genel Kurul’daki görüşmeler sırasında verilen önergelerle; bilgisayarlarda arama ve kopyalamaya ilişkin düzenleme ile parasal ilamlara ilişkin bazı icra hükümleri tekliften çıkarıldı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin yasalaşmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Teklifin hazırlanmasında ve yasalaşmasında katkı sunan AK Parti ve MHP gruplarına teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel ise paketin, suç örgütleriyle mücadeleden taviz vermeden suç ve ceza dengesini kuran adil bir sistemin ürünü olduğunu vurguladı.