Sönmez: "Kürtçe Seçmeli Derslerle Geçiştirilemez"

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü eski Müdürü olan Prof. Dr. Sönmez, Kürt dili, anadil meselesi ve Kürtçenin eğitimdeki yeri hakkında değerlendirmelerde bulundu. Kürtçenin eğitim dili olarak kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini ifade eden Sönmez, mevcut uygulamaların dili korumaya yetmediğini dile getirdi.

“İslam bütün dillere eşit mesafededir”

Dil meselesinin İslami açıdan ele alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmez, İslam dininin hiçbir dile karşı yasaklayıcı bir yaklaşımının olamayacağını ifade etti. Bütün dillerin ilahi bir kökene dayandığını hatırlatan Sönmez, bu gerçeğin Kürt dili üzerinden yürütülen tartışmalarda göz ardı edildiğini söyledi.

Sönmez, “İslam, bütün dillere eşit mesafededir. Bütün dillerin Hazreti Adem’e öğretildiği inancını göz önünde bulundurduğumuzda, İslam’ın herhangi bir dile, özellikle de Kürt toplumunun diline karşı yasaklayıcı bir tutum içinde olması düşünülemez.” dedi.

“Medrese geleneği Kürtçenin eğitim dili olduğunu gösteriyor”

Tarihsel sürece dikkat çeken Prof. Dr. Sönmez, medreselerde verilen eğitimin büyük ölçüde Kürt dili üzerinden yürütüldüğünü belirterek bunun önemli bir örnek olduğunu söyledi.

“Kürtçe, tarih boyunca dinî eğitimde aktif şekilde kullanılmıştır.” diyen Sönmez, “Medreselerde yürütülen eğitim ve ilmî çalışmalar, Kürtçenin İslami ilimlerle hiçbir çelişki içinde olmadığını açıkça ortaya koymaktadır.” ifadelerini kullandı.

“Kürtçeyi yasaklayan zihniyet samimi değildir”

Geçmişte Kürt dilini yasaklayan anlayışların bugün farklı bir tutum sergilemeye çalıştığını dile getiren Sönmez, bunun toplum nezdinde karşılığı olmadığını belirtti.

Dil farklılığının ilahi bir ayet olduğuna vurgu yapan Sönmez, “Dillerin, renklerin ve ırkların farklılığı Allah’ın kudretinin delillerindendir. Geçmişte bu dili yasaklayanların bugün sahipleniyor gibi görünmesi samimi değildir.” şeklinde konuştu.

“Bu dili yasaklamak kabul edilemez”

Kürtçenin uzun yıllar eğitim kurumlarında yasaklandığını hatırlatan Prof. Dr. Sönmez, benzer zihniyetlerin günümüzde de farklı biçimlerde varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

“Bir dili yasaklamak kabul edilemez.” diyen Sönmez, “Biz Müslümanlar olarak, dilimizin bütün yönleriyle serbest olmasının dinimizin bir gereği olduğuna inanıyoruz.” dedi.

“Batman’da Kürt dili bölümü için çalışmalar sürüyor”

Akademik çalışmalarına da değinen Prof. Dr. Sönmez, Batman’da Kürt Dili bölümünün açılması için çaba gösterdiklerini belirtti.

Sönmez, “Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde dört yıl Kürt Dili Bölüm Başkanlığı yaptım. Şu anda Batman’da da bu bölümün açılması için çalışmalarımız devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

“Seçmeli dersler dili yaşatmaya yetmiyor”

Kürtçenin okullarda seçmeli ders olarak verilmesinin yeterli olmadığını ifade eden Sönmez, bu uygulamanın dili zayıflattığını söyledi.

“Dil, eğitimde güçlü bir yer edinmezse ayakta kalamaz.” diyen Sönmez, “Çocuklarımız Kürtçeyi yeterince öğrenemiyor, hatta konuşma becerileri bile giderek zayıflıyor.” şeklinde konuştu.

“Devlet ana dili güvence altına almalıdır”

Devletin ana dili koruma sorumluluğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sönmez, seçmeli derslerin işlevsiz hâle getirildiğini ifade etti.

“Devletin asli görevlerinden biri halkın ana dilini güvence altına almaktır.” diyen Sönmez, mevcut uygulamaların bu sorumluluğu karşılamadığını belirtti.

“Kürt dili ve kültürü bu halkın doğal hakkıdır”

Kürt dilinin ve kültürünün eğitim dili olarak kullanılmasının en doğal haklardan biri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sönmez, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Kürtçenin seçmeli derslerle ya da sınırlı uygulamalarla geçiştirilmesi çözüm değildir. Bu dilin her alanda serbest olması ve yasal güvence altına alınması şarttır. Bunun mücadelesini vermek hepimizin sorumluluğudur.”