Türkiye Görme Engelliler Derneği Batman Şube Başkanı Adnan Kaya, 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, görme engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkının korunması için fiziksel ve dijital erişilebilirlik sorunlarının giderilmesi gerektiğini belirtti.
Beyaz bastonun görme engelli bireyler açısından yalnızca bir hareket aracı olmadığını vurgulayan Kaya, bağımsızlığın, özgürlüğün ve toplumsal yaşama eşit katılımın simgesi olduğunu ifade etti.
Bağımsız yaşamın yalnızca bireysel çabayla sağlanamayacağını belirten Kaya, kamusal alanların ve dijital hizmetlerin herkesin kullanımına uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
“SOKAKLARIMIZ GÜVENLİ VE ERİŞİLEBİLİR OLMALI”
Görme engelli bireylerin günlük yaşamda çok sayıda engelle karşılaştığını belirten Kaya, özellikle kaldırımların işgal edilmesi ve yaya yollarının uygun şekilde düzenlenmemesinin ciddi sorunlar oluşturduğuna dikkat çekti.
Kaldırımlara park edilen araçlar, gelişigüzel bırakılan elektrikli scooterlar, motosikletler ve bisikletlerin görme engelli vatandaşların bağımsız hareket etmesini güçleştirdiğini ifade etti.
Hissedilebilir yüzeylerin hatalı uygulanması, bu yüzeylerin önüne engeller konulması ve kavşaklarda sesli uyarı sistemlerinin yetersiz kalmasının da güvenli ulaşımı olumsuz etkilediğini belirten Kaya, kamusal alanların herkes için erişilebilir olması gerektiğini vurguladı.
“KALDIRIMLAR ARAÇ PARK ETME YERİ DEĞİLDİR”
Kaldırımların yayaların güvenli ulaşımı için düzenlendiğini hatırlatan Kaya, görme engelli bireylerin hareket özgürlüğünü kısıtlayan uygulamalara karşı etkili denetim yapılmasını istedi.
Hissedilebilir yüzeylerin yalnızca farklı dokulu taşların döşenmesinden ibaret olmadığını belirten Kaya, bu alanların görme engelli bireylere güvenilir yön bulma imkânı sağlaması gerektiğini söyledi.
Kaya, erişilebilirliğin göstermelik düzenlemelerle değil; doğru planlama, standartlara uygun uygulama, düzenli denetim ve etkili yaptırımlarla sağlanabileceğini ifade etti.
DİJİTAL DÜNYADAKİ ENGELLERE DİKKAT ÇEKTİ
Günümüzde birçok kamu hizmetinin, bankacılık işleminin, eğitim faaliyetinin ve alışverişin dijital ortamda gerçekleştirildiğini belirten Kaya, internet siteleri ve mobil uygulamaların görme engelli bireyler tarafından bağımsız kullanılabilmesinin önemine dikkat çekti.
Ekran okuyucularla uyumlu çalışmayan uygulamalar, etiketlenmemiş düğmeler, okunamayan görseller, erişilemeyen doğrulama sistemleri ve kullanımı zor dijital formların önemli sorunlar oluşturduğunu belirtti.
Bir internet sitesinin görsel açıdan kullanışlı olmasının herkes için erişilebilir olduğu anlamına gelmediğini ifade eden Kaya, dijital hizmetlerdeki eksikliklerin görme engelli bireyleri başkalarının yardımına bağımlı bırakabildiğini söyledi.
Kaya, fiziksel çevrede olduğu gibi dijital dünyada da herkesin eşit ve bağımsız şekilde hizmetlere ulaşabilmesi gerektiğini vurguladı.
BELEDİYELERE ERİŞİLEBİLİRLİK ÇAĞRISI
Yerel yönetimlere çağrıda bulunan Kaya, kaldırımların, yaya yollarının, kavşakların ve toplu taşıma alanlarının erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesini istedi.
Yaya geçişini engelleyen araçlar ve diğer unsurlara karşı denetimlerin artırılması gerektiğini belirten Kaya, hissedilebilir yüzeylerin doğru güzergâhlarda uygulanmasının önemine dikkat çekti.
Yaya geçitlerinde sesli sinyalizasyon sistemlerinin yaygınlaştırılmasını ve mevcut sistemlerin düzenli çalışmasının sağlanmasını isteyen Kaya, erişilebilirlik düzenlemelerinde görme engelli bireylerin ve engelli derneklerinin görüşlerinin alınması gerektiğini ifade etti.
KAMU KURUMLARI VE TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNE SESLENDİ
Adnan Kaya, merkezi yönetim ve kamu kurumlarından fiziksel ve dijital erişilebilirlik standartlarının etkin şekilde denetlenmesini talep etti.
Kamu kurumlarının internet siteleri, mobil uygulamaları ve dijital hizmetlerinin ekran okuyucularla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini belirten Kaya, eksikliklerin giderilmesi için belirli takvimlere bağlı iyileştirme planları hazırlanmasını istedi.
Teknoloji şirketlerinin de uygulama ve internet sitesi geliştirme süreçlerinde erişilebilirliği temel bir gereklilik olarak değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Kaya, görme engelli kullanıcıların karşılaştıkları sorunları bildirebilecekleri etkili iletişim kanallarının oluşturulmasının ve bu bildirimlerin çözüme kavuşturulmasının önemine dikkat çekti.
“15 EKİM SOMUT ADIMLARIN ATILDIĞI BİR GÜN OLMALI”
15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü'nün yalnızca farkındalık mesajlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kaya, erişilebilirlik alanında kalıcı iyileştirmeler yapılması çağrısında bulundu.
Görme engelli bireylerin eğitim, çalışma, ulaşım ve sosyal yaşamda eşit fırsatlara sahip olması gerektiğini vurgulayan Kaya, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bugünün, somut adımların atılmasına, mevcut eksikliklerin giderilmesine ve erişilebilirlik alanında kalıcı iyileştirmeler yapılmasına vesile olmasını bekliyoruz. Erişilebilirlik bir lütuf değil, haktır. Sokaklarda da dijital dünyada da engelsiz, bağımsız ve eşit bir yaşam istiyoruz.”
