Batman’da görev yapan A Sınıfı İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Yusuf Tekçe, iş kazalarının nedenleri, iş yerlerinde alınması gereken önlemler ve denetimlerin önemi hakkında açıklamalarda bulundu.
İş kazalarının tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Tekçe, güvensiz çalışma koşulları, çalışanların riskli davranışları ve yetersiz organizasyonun kazalarda önemli rol oynadığını ifade etti.
İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının yalnızca yasal zorunluluk olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Tekçe, çalışanların hayatını koruyacak tedbirlerin iş yerlerinde eksiksiz uygulanması çağrısında bulundu.
“İŞ KAZALARININ ÜÇ TEMEL NEDENİ VAR”
İş kazalarının ortaya çıkmasında birden fazla faktörün etkili olduğunu belirten Yusuf Tekçe, temel nedenleri güvensiz çalışma koşulları, güvensiz davranışlar ve yetersiz organizasyon olarak sıraladı.
Risk değerlendirmelerinin yeterince yapılmaması, çalışanların uygun koruyucu ekipman kullanmaması, makinelerin bakımlarının aksatılması ve gerekli eğitimlerin verilmemesinin kazalara zemin hazırladığını ifade etti.
Tekçe, bir iş kazası meydana geldiğinde yalnızca çalışanın davranışına odaklanmanın doğru olmadığını belirterek iş yerinde alınan tedbirlerin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İŞ GÜVENLİĞİ BİR MALİYET DEĞİL, YATIRIMDIR”
Bazı işletmelerde iş güvenliği önlemlerinin maliyet olarak görüldüğünü belirten Tekçe, bu yaklaşımın değişmesi gerektiğini vurguladı.
İş güvenliği çalışmalarının yalnızca mevzuat gereği hazırlanan belgelerden ibaret olmadığını ifade eden Tekçe, şunları söyledi:
“İş güvenliği bir maliyet değil, doğrudan doğruya insan hayatını koruyan bir yatırımdır. Bazen de mevzuatın gerektirdiği çalışmalar sadece evrak üzerinde tamamlanıyor. Risk değerlendirmesi hazırlanıyor ama sahadaki gerçek riskler takip edilmiyor. Eğitim veriliyor ama çalışanın davranışı ve uygulaması kontrol edilmiyor. Oysa iş güvenliği dosyada değil, sahada uygulanmalıdır.”
“İŞVEREN DENETİMİ BEKLEMEMELİ”
İş yerlerinde gerçekleştirilen denetimlerin önemli ve caydırıcı olduğunu belirten Tekçe, yalnızca cezai yaptırımlarla iş kazalarının tamamen önlenemeyeceğini söyledi.
Denetimlerin düzenli, etkin ve risk odaklı yapılması gerektiğini vurgulayan Tekçe, işverenlerin de kendi iş yerlerindeki tehlikeleri sürekli takip etmesi gerektiğini ifade etti.
Tekçe, “İşveren, denetim gelmesini beklemeden kendi iş yerini sürekli denetlemeli. Çünkü müfettişin yılda bir kez gördüğü bir iş yerinde, işveren ve iş güvenliği profesyonellerinin her gün gördüğü riskler var” dedi.
İŞVEREN VE ÇALIŞANLARA ORTAK SORUMLULUK ÇAĞRISI
İş güvenliğinin yalnızca işverenin ya da çalışanın sorumluluğunda olmadığını belirten Tekçe, her iki tarafın da üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
İşverenlerin güvenli çalışma ortamı oluşturmak, riskleri belirlemek, gerekli teknik önlemleri almak, çalışanlara eğitim vermek ve koruyucu donanımları sağlamakla yükümlü olduğunu hatırlattı.
Çalışanların ise verilen eğitim ve talimatlara uyması, koruyucu ekipmanlarını doğru kullanması ve karşılaştıkları tehlikeleri yetkililere bildirmesi gerektiğini ifade etti.
Tekçe, “İş güvenliği sadece işverenin veya sadece çalışanın sorumluluğu değildir; ortak bir sorumluluktur” diye konuştu.
İNŞAAT, SANAYİ VE TARIMDA RİSKLER FARKLI
İş kazalarının sektörlere göre farklı nedenlerle meydana gelebildiğine dikkat çeken Tekçe, her iş yerinin kendi risklerine uygun güvenlik önlemleri alması gerektiğini belirtti.
İnşaat sektöründe yüksekten düşme, kazı çalışmaları, elektrik ve kaldırma ekipmanlarından kaynaklanan tehlikelerin öne çıktığını ifade eden Tekçe, sanayide ise makineler, kimyasal maddeler, elektrik ve üretim süreçlerinin önemli riskler oluşturduğunu söyledi.
Tarım sektöründe traktör ve tarım makineleri, tarım ilaçları ve kimyasal maddelere maruz kalma, hayvanlarla çalışma, sıcak hava ve ergonomik sorunların dikkat edilmesi gereken başlıca riskler arasında bulunduğunu belirtti.
Tekçe, bütün sektörlerde aynı güvenlik uygulamalarının yeterli olmayacağını, önlemlerin iş yerinin gerçek çalışma koşullarına göre belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
“KAZA OLDUKTAN SONRA ALINAN TEDBİR GEÇ KALMIŞTIR”
İş kazalarını azaltmak için denetim sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Tekçe, özellikle yüksek risk taşıyan iş yerlerinde önleyici denetimlere ağırlık verilmesi çağrısında bulundu.
Yüksekten düşme, göçük, makine, elektrik ve yangın gibi ölümcül sonuçlar doğurabilecek tehlikelere öncelik verilmesi gerektiğini ifade eden Tekçe, işverenlerin sorumluluk bilinci ile çalışanların iş güvenliği kültürünün geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
İş kazalarının önlenmesinde erken tedbir alınmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Tekçe, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“İş kazalarını azaltmak için kazaların olmasını beklememeliyiz. Bir insanın hayatını kaybetmesinden sonra alınan tedbir, aslında geç kalınmış bir tedbirdir.”
