NATO'nun Kuzey Atlantik'te Rus denizaltılarının hareket kabiliyetini tespit ve takip etmeye yönelik düzenlediği geleneksel "Northern Viking" tatbikatında bu yıl dikkati çeken bir stratejik değişiklik yaşandı. İzlanda açıklarında gerçekleştirilen tatbikata, önceki yılların aksine ABD ordusuna ait herhangi bir savaş gemisi veya hava unsuru katılmadı.
Gelişmiş askeri tatbikatta ABD yerine Almanya'ya ait gözetleme uçakları, Kanada savaş gemileri ve Belçika savaş uçakları aktif görev aldı. Eğitim kapsamındaki hava ve deniz unsurları, muhtemel bir kriz anında Rus denizaltılarının bulunması, izlenmesi ve engellenmesine dönük senaryoları icra etti.
GIUK Geçidinde Stratejik Denge
Tatbikatın gerçekleştirildiği alan, Rusya açısından stratejik kilit noktalar arasında gösterilen GIUK (Grönland, İzlanda, İngiltere) deniz geçidine yakınlığıyla öne çıkıyor. Kola Yarımadası’ndaki üslerden ayrılan Rus savaş gemileri ile nükleer denizaltılarının Kuzey Atlantik'e açılmasında ana güzergâh kabul edilen hat, ittifak açısından kritik önem taşıyor.
NATO yetkilileri, Rusya'nın bu hat üzerindeki varlığını artırmasının Kuzey Atlantik'teki askeri tesisler ve denizaltı enerji/haberleşme hatları üzerinde güvenlik riskleri doğurabileceğini savunuyor. Moskova yönetimi ise bölgedeki NATO hareketliliğini, Kuzey Deniz Yolu üzerindeki askeri unsurlarına dönük bir baskı hamlesi şeklinde değerlendiriyor.
ABD'nin Rolü Tartışılıyor
"Northern Viking" tatbikatında Amerikan unsurlarının bulunmayışı, Washington yönetiminin Kuzey Atlantik'teki askeri rolüne ve önceliklerine ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı. Askeri uzmanlar, ABD'nin doğrudan hava ve deniz aracı göndermemesinin bölgedeki stratejik varlığından tamamen çekildiği anlamına gelmediğini vurguluyor.
